Andere Canario’s die nooit arriveerden

De vliegramp op Barajas heeft veel pijn en onmacht veroorzaakt bj veel Canarische gezinnen. In elke stad of dorp is er wel iemand die dicht betrokken is bij deze recente tragedie, de tweede in de Canarische burgergeschiedenis waarbij een meerderheid aan Canario’s om het leven kwam. Oner andere, gaat het hierbij  om de honderden eilandbewoners die in 1919 aan boord gingen van het schip “Valbanera” en die er ook niet in slaagden hun reisbestemming te bereiken: Cuba.

Tussen de twee ongelukken van historische afmeting liggen 89 jaar, maar een ware pijnscheut trekt door de Canarische samenleving.
 
Nu, net als op die dinsdag, de 9e september van 1919, werd het leven van honderden eilandbewoners weggerukt door het ongeluk. Het Spaanse trans-Atlantische schip ‘Valbanera’ van rederij Pinillos verging in de wateren van het Nauw van Florida, het werd verrast door een tropische orkaan toen het La Havana probeerde te bereiken. Het werd de tot dan toe grootste ramp in de Spaanse koopvaardijgeschiedenis.

SS Valbanera, kort voor het ongeluk.

Van passagiers en bemanning, kwamen 488 personen om. Onder hen ten minste 408 Canario’s die, verlangend naar een betere toekomst, emigreerden naar Amerika. Een betere toekomst, die ze op de eilanden niet zouden kunnen beleven door de donkere tijden van schaarste en ellende.

Een maand eerder was de Valbanera vertrokken uit de haven van Barcelona, naar San Juan in Puerto Rico. Daarbij werd op 17 augustus op Gran Canaria aangelegd en gingen 259 passagiers aan boord. Van hen waren er 10 afkomstig uit Las Palmas, 28 uit Telde, 13 uit Santa Brígida, 24 uit Vega de San Mateo, 16 uit Arucas, 27 uit Teror, 12 uit Valsequillo, 8 uit Valleseco en 3 uit Tejeda. Nog eens 212 nieuwe passagiers gingen in Santa Cruz de Tenerife aan boord op de 21ste van diezelfde maand, bij hen voegden zich in Santa Cruz de La Palma nog eens 106 emigranten van het eiland La Palma. Dit was de laatste aanleghaven van de oversteek over de Atlantische Oceaan. In totaal reisden er 1.236 personen op het stoomschip. Het was hun laatste reis.

Er lagen nog diverse aanleghavens en tegenslagen in het verschiet. De eerste tegenvaller deed zich voor toen er geheel onvoorzien werd afgemeerd in Santiago de Cuba. Het grootste deel van de passagiers had een ticket tot aan La Havana. Maar om diverse redenen gingen 742 van hen in Santiago van boord, dit heeft hen ongetwijfeld het leven gered. Onder deze gelukkigen bevonden zich de 27 inwoners van Teror.

De overige 488 personen zouden nooit meer aan land gaan.  Het bericht van de tragedie veroorzaakte – net als nu met de tragedie van Barajas – een grote emotionele impact op de Canarische bevolking. Canario’s die vurig verlangden kennis te nemen van het geluk van verwanten en vrienden, zij die reisden met het enige alternatief wat de Canario’s hadden om het Eiland te verlaten.

Rouwannonce in dagblad ‘La Provincia’ voor de slachtoffers van de scheepsramp.

Andere grote rampen die zich hebben voorgedaan op Canarisch grondgebied
Het is niet de eerste keer, dat de Canarische samenleving te lijden heeft van een tragedie zoals die zich op woensdag 20 augustus 2008 heeft voorgedaan op Barajas, de luchthaven van Madrid. Andere ernstige ongelukken dompelden de Eilanden in het verleden in rouw, hoewel destijds de slachtoffers buitenlanders waren en Canarisch grondgebied het voor hen fatale toneel.

Het oudste ongeluk, dat men zich herinnert, met ongeveer een honderdtal doden, vond plaats  op 13 september 1988 in de diepte nabij La Isleta (Las Palmas de Gran Canaria), na een dodelijke aanvaring tussen twee schepen, het Italiaanse schip`’Zuid Amerika” en het Franse schip “Le France. Daarbij was de meerderheid van de slachtoffers van Italiaanse afkomst en hun stoffelijke overschotten rusten op de begraafplaats van Vegueta.

Een ander grote afschrikwekkende gebeurtenis vond op 27 maart 1977 plaats op het vliegveld Los Rodeos (Tenerife), waarbij, met 583 doden, het hoogste aantal slachtoffers te betreuren was toen twee Boeing’s 747  (KLM en PAnAm) in dichte mist en door diverse omstandigheden op elkaar botsten.

Dit overzicht eindigt met een ander groot, tragisch luchtvaartongeluk, toen op 25 april 1980, eveneens op Tenerife, een vliegtuig van Dan Air neerstortte, waarbij 146 personen de dood vonden.