Het bedrijf Arqueocanarias heeft 33 archeologisch belangrijke grotten geteld in de klif van San Felipe.
El Roque - San Felipe
De archeologische ontdekking is gedaan tijdens de aanleg van de verdubbeling van de autoweg in het Noorden van Gran Canaria, betreffende het tracé van Guía naar Pagador (Moya). Er is een vóór-Spaanse begraafplaats ontdekt in de grotten van de rotswand van San Felipe.
Het ministerie van Openbare Werken van de Canarische Regering, het Ministerie Cultuur van het Eilandbestuur van Gran Canaria en het bedrijf Arqueocanarias hebben een actieplan opgesteld, om de vindplaats veilig te stellen en de restanten op te graven.
In de nabijheid liggen het oeroude grottenstelsel van Cenobio de Valeron, de Tagoror del Gallego, de bewoonde grotten van Morro del Verdugado en die van de Montañeta de Moya. Ze wijzen op de voorspelbaarheid van het aantreffen van “potentieel belangrijk erfgoed” langs de gehele Noordkust van Gran Canaria. Dit gebied werd in de volksmond van de oorspronkelijke bewoners “Lairaga” genoemd en werd opgegraven toen men begon met de aanleg van nieuwe autoweg. Momenteel is het moeilijk te zeggen hoe oud de resten op deze deze vindplaats zijn.
Arqueocanarias heeft grotten en spelonken33 geteld die zullen worden aangeduid als “Cuevas de San Felipe, en Guía”. Voor de opgraving ervan heeft men de hulp van een gespecialiseerd bedrijf nodig, dat op grote hoogten kan weken, om via de rotswand af te dalen naar de grotten die worden bedreigd door de aan te leggen autoweg.
Kalkoven
Op de bodem van de grotten hebben de archeologen menselijke botten aangetroffen en muurresten die dienden als afsluiting van het grottenstelsel en die karakteristiek zijn voor dit soort begraafplaatsen.
Chely Marrero, van de Arqueocanarias, beweert, dat deze resten dateren van voor de Conquista (Verovering door de Spanjaarden), hoewel men de exacte ouderdom nog moet vaststellen. Ook houdt zij het het voor mogelijk, dat er gebruiksvoorwerpen uit dat tijdperk ontdekt worden.
Het Ministerie van Openbare Werken van de Canarische Regering en het Ministerie voor Cultuur van het Eilandbestuur hebben, in samenwerking met de het verantwoordelijke bedrijf voor de opgraving, een aantal acties gepland. Daarbij gaat het om de meest interessante gebieden en om de belangrijkste grotten en spelonken te beschermen.
Openbare Werken heeft ook een actieplan goedgekeurd voor het herstel van een wandeldpad van de oerbewoners van San Felipe, dat gedeeltelijk is aangetast door toedoen van een telefoonmaatschappij. Uitgerekend op deze plaats heeft men een antieke, gemeenschappelijke kalkoven ontdekt, die eveneens blootgelegd zal worden om bewaard te blijven.











Nu het Hooggerechtshof de aanleg van de genoemde autoweg om onbegrijpelijke redenen stilgelegd heeft, is er tijd genoeg om de hele opgraving nauwkeurig te onderzoeken, terwijl er dagelijks ellenlange files staan.