Uitgezet op Gran Canaria, nieuwe reis voor verdwaalde schildpadden

Twee verdwaalde reuzenschildpadden gaan weer op reis. De dieren spoelden begin 2008 koud en verkleumd aan in Groot-Brittannië. Nu zijn ze weer uitgezet op Gran Canaria, op hun gewone route in de Atlantische Oceaan. Maar hoe konden de schildpadden zo verdwalen?

De twee jonge reuzenschildpadden hebben ondertussen namen gekregen: James en Dink. Ze zijn samen met tientallen soortgenoten aangespoeld aan de Britse westkust. Niet bepaald een plek waar die dieren thuishoren. De meeste schildpadden zijn overleden door de kou. Maar James en Dink herstelden van hun onderkoeling in een groot Aquarium in Cornwall. Het gaat het nu weer goed met ze. De dieren zijn uitgezet op de Canarische eilanden voor de kust van Gran Canaria. Daar zwemmen bijna alle reuzenschildpadden voorbij als ze hun vaste route afleggen om voedsel te zoeken.

Wind?
Het is nog onduidelijk waarom James en Dink de vorige keer van die route zijn afgeweken en verdwaald. ‘Misschien kwam het door de wind’, zei hoofdonderzoeker Peter Richardson. ‘In de maanden januari en februari stond er een sterke wind in de richting van de Britse westkust. De wat kleinere schildpadden zijn daardoor misschien van hun koers geraakt.’

Hoe schildpadden normaal gesproken de weg vinden op zee, is nog een raadsel. Sommige onderzoekers vermoeden dat de dieren het magnetische veld van de aarde gebruiken om te navigeren. Dat veld wordt sterker naarmate je dichter bij de noord of zuidpool komt en zwakker als je jezelf in tegengestelde richting beweegt. Het is dus goed bruikbaar om je richting te bepalen.

Verstoord
Om de theorie van ‘magnetische navigatie’te testen ‘ontvoerde’ de Franse onderzoeker Paolo Luschi vorig jaar enkele tientallen zeeschildpadden uit hun nesten in Europa om ze honderden kilometers verderop in zee te droppen. De dieren keerden allemaal razendsnel terug naar huis. Maar drie jonge zeeschildpadden bij wie hij een magneet op de rug had geplakt, deden maar liefst drie keer zo lang over de reis. ‘Het was duidelijk dat hun navigatiesysteem werd verstoord door de magneet’, aldus Luschi. ‘Maar toch vonden ook de schildpadden met magneet uiteindelijk de weg terug naar huis. Ze moeten dus nog een navigatiemiddel hebben.’

Geur
Onderzoeker Graeme Hays uit Wales denkt dat extra onderdeel van het schildpadnavigatiesysteem al te hebben gevonden. Volgens hem gebruiken de dieren ook geuren om hun route te bepalen. Hays nam in 2003 zes schildpadden mee van het eiland Ascension in de Atlantische oceaan. Drie daarvan zette hij vijftig kilometer ten oosten van het eiland in zee - met de wind in de rug. De andere schildpadden liet vijftig kilometer ten oosten van Ascension het water in gaan - met hun neus in de wind. Gek genoeg vonden die laatste drie dieren veel sneller de weg naar huis.

Volgens Hays bewijst het dat de schildpadden voor een deel ook op geur zijn aangewezen tijdens hun reizen. ‘Ze kunnen hun richting misschien kiezen aan de hand van hun magnetische instinct. Maar daarmee kunnen ze niet de precieze plek van een zes kilometer breed eiland bepalen. Geur is daarvoor veel beter geschikt.’

Het is nu afwachten of het navigatiesysteem van de twee verdwaalde schildpadden uit Groot-Brittannië ook weer goed werkt. De onderzoekers hebben de dieren voor de zekerheid uitgerust met een chip. ‘Ik hoop dat het goed met ze gaat’, zei hoofdonderzoeker Richardson. Maar als ze weer verdwalen en ergens worden gevonden, dan kunnen mensen contact met ons opnemen door de informatie op de chip.’

De BBC filmde het moment waarop Dink en James werden uitgezet.
Bekijk het filmpje: news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7477519.stm

Bron: Kidsweek, het artikel is geschreven door Dennis Rijnvis,
www.kidsweek.nl/artikel/177169